Wiele osób dorastało w przekonaniu, że poznańskie Jeżyce to miejsce niemal magiczne, w którym zapach gorącej czekolady potrafi rozproszyć nawet najpoważniejsze troski. Choć czasy się zmieniają, a współczesna literatura młodzieżowa wygląda dziś zupełnie inaczej, losy rodziny Borejków wciąż budzą żywe emocje, łącząc sentyment starszych czytelników z ciekawością nowych pokoleń. Poznanie tej historii pozwala zrozumieć, dlaczego jeżycjada cała seria od lat nie znika z domowych biblioteczek, stanowiąc stały punkt odniesienia dla polskiej literatury obyczajowej. Przyglądając się ewolucji tej opowieści, możemy odkryć, co sprawia, że jej bohaterowie wciąż wydają się nam tak bliscy.
Fenomen poznańskiej sagi Małgorzaty Musierowicz
Kiedy Małgorzata Musierowicz publikowała pierwsze tomy swojej sagi, mało kto przypuszczał, że opowieść o tej inteligentnej, choć nieco ekscentrycznej rodzinie przetrwa kolejne dekady. Autorka wykreowała specyficzny mikrokosmos, w którym intelekt, kultura osobista oraz wzajemne wsparcie stanowią najwyższą walutę, co dla wielu jej odbiorców stało się swego rodzaju azylem. Poznań, a konkretnie dzielnica Jeżyce, stał się pełnoprawnym bohaterem tych opowieści, przyciągając fanów na literackie spacery śladami ich ulubionych postaci.
Centrum tego świata stanowi postać Mieczysława Borejki, głowy rodu i klasycysty, który swoją pasją do łaciny i greki zaraża nie tylko córki, ale i samych czytelników. To właśnie w jego mieszkaniu, wypełnionym książkami po sam sufit, rozgrywały się najważniejsze dramaty i radosne chwile, które ukształtowały wrażliwość kilku pokoleń Polaków. Choć seria zaczyna się od problemów nastoletniej Gabrysi, szybko można się zorientować, że to przede wszystkim opowieść o szukaniu dobra w drugim człowieku, nawet jeśli ten początkowo wydaje się nam mało przychylny.
Od Szóstej klepki do Chwili blondynki – ewolucja bohaterów
Śledzenie losów Borejków to proces obserwowania tego, jak zmieniała się polska rzeczywistość na przestrzeni ostatnich czterdziestu lat. Pierwsze tomy, osadzone w realiach PRL-u, skupiały się na prostych radościach i trudach zdobywania codziennych produktów, natomiast późniejsze części mierzyły się już z wyzwaniami kapitalizmu oraz nowoczesności. Każda z sióstr – Gabrysia, Ida, Natalia i Patrycja – wnosi do tej serii zupełnie inną energię oraz odmienne spojrzenie na kobiecość.
Warto zwrócić uwagę na postać Idy Borejko, która dla wielu stała się symbolem walki z własnymi kompleksami i wybuchowym temperamentem. Jej przemiana z zakompleksionej nastolatki w pewną siebie kobietę-lekarza jest jednym z najciekawszych wątków, jakie oferuje ta długa literacka podróż. Przyjaźnie nawiązywane w tej serii, jak choćby ta z Kreską czy Zuzanną, pokazują, że rodzina w ujęciu Musierowicz to nie tylko więzy krwi, ale przede wszystkim wspólnota wyznawanych wartości.
Seria składa się łącznie z 22 tomów, które tworzą spójną chronologicznie całość, pozwalając czytelnikowi towarzyszyć bohaterom od ich dzieciństwa aż po dorosłość i zakładanie własnych rodzin.
Ważne postacie i ich rola w sadze
Zrozumienie dynamiki panującej w kamienicy przy ulicy Roosevelta 5 wymaga przyjrzenia się poszczególnym członkom tej licznej gromady. Każdy z nich pełni określoną funkcję w strukturze opowieści, a ich charaktery często wzajemnie się uzupełniają lub ścierają:
- Mieczysław Borejko to nestor rodu, nauczyciel i moralny kompas całej rodziny;
- Ida Borejko jest postacią niezwykle dynamiczną, która swoją energią potrafi zdominować każdą scenę;
- Natalia Borejko to wrażliwa dusza, często bujająca w obłokach i reprezentująca artystyczną stronę familii;
- Kreska (Janina Krechowicz) to wnuczka profesora Dmuchawca, która wnosi do rodziny powiew niezależności oraz ogromne pokłady empatii.
Czy warto przeczytać wszystkie tomy po kolei?
Choć każdy tom teoretycznie stanowi zamkniętą historię, czytanie ich w odpowiedniej kolejności pozwala dostrzec subtelne nawiązania i powolne zmiany zachodzące w mentalności tych bohaterów. Zrozumienie, dlaczego dany bohater zachowuje się w określony sposób, często wymaga bowiem znajomości wydarzeń sprzed kilku części. Z tego powodu wielu kolekcjonerów dba o to, by ich zbiory były kompletne i ułożone zgodnie z datami ich wydania.
W poniższej tabeli znajduje się zestawienie kilku pierwszych, kultowych części, które najlepiej oddają klimat tych książek:
| Tytuł tomu | Główna bohaterka | Tematyka przewodnia |
|---|---|---|
| Szósta klepka | Cesaryna Żeromska | Akceptacja siebie i rodzinne nieporozumienia |
| Kwiat kalafiora | Gabriela Borejko | Odpowiedzialność za dom i pierwsze miłości |
| Ida sierpniowa | Ida Borejko | Praca nad charakterem i wakacyjne znajomości |
| Opium w rosole | Kreska / Genowefa | Samotność dziecka i potęga bezinteresownej życzliwości |
Wartością tych książek jest promowanie dojrzałych wzorców komunikacji oraz pokazywanie, że konflikty można rozwiązywać poprzez dialog i wzajemne zrozumienie.
Współczesne spojrzenie na świat Borejków
Dziś, w dobie mediów społecznościowych i szybkich relacji, świat wykreowany przez Małgorzatę Musierowicz może wydawać się niektórym nieco staroświecki. Postacie spędzają godziny na rozmowach, piszą do siebie tradycyjne listy i cytują klasyków literatury, co stoi w wyraźnej kontrze do współczesnych trendów. Jednak to właśnie ta „”niedzisiejszość”” stanowi o sile tej serii, oferując odpoczynek od zgiełku i przypominając o fundamentach, na których buduje się trwałe relacje.
Należy jednak zauważyć, że autorka nie unika przy tym trudnych tematów. W późniejszych tomach pojawiają się wątki dotyczące chorób, starości czy problemów ekonomicznych, co sprawia, że seria staje się czymś więcej niż tylko lekką lekturą dla nastolatek. To kronika życia pewnej warstwy społecznej, która mimo zmieniających się ustrojów stara się zachować godność i wierność swoim ideałom.
Przed podjęciem decyzji o zakupie lub wypożyczeniu tych książek, warto wziąć pod uwagę kilka aspektów ułatwiających lekturę:
- Dobrze jest zacząć czytanie od początku, aby zrozumieć skomplikowane drzewo genealogiczne tej rodziny.
- Warto zwracać uwagę na ilustracje autorstwa samej pisarki, które oddają charakter jej postaci.
- Należy pamiętać, że starsze tomy odzwierciedlają realia historyczne okresu, w którym one powstawały.
- Można traktować tę opowieść jako inspirację do budowania własnych tradycji rodzinnych.
Dla wielu czytelników powrót do tej lektury po latach staje się sentymentalną podróżą, pozwalającą spojrzeć na problemy bohaterów z zupełnie nowej, dorosłej perspektywy.
Refleksja nad lekturą
Niezależnie od tego, czy szukacie Państwo lekkiej lektury na wieczór, czy chcecie podarować dziecku książkę z wartościami, propozycja od Małgorzaty Musierowicz pozostaje opcją godną rozważenia. Choć świat Borejków nie jest wolny od wad, a niektóre postawy mogą budzić dyskusję, to właśnie ta autentyczność sprawia, że historia wciąż żyje. Być może warto dać szansę tym opowieściom i sprawdzić, czy słynne „”uśmiechnij się”” wciąż ma taką samą moc jak dawniej. Jeśli w domowej biblioteczce brakuje ciepła i inteligentnego humoru, te książki z pewnością wypełnią tę lukę podczas wielu długich wieczorów.